Lessen van Sue Johnson – 3

“If I appeal to you for emotional connection and you respond intellectually to a problem, rather than directly to me, on an attachment level I will experience that as “no response.” This is one of the reasons that the research on social support uniformly states that people want “indirect” support, that is, emotional confirmation and caring from their partners, rather than advice.”
Sue Johnson, Hold Me Tight: Your Guide to the Most Successful Approach to Building Loving Relationships

In mijn praktijk zie ik regelmatig stellen die aangeven dat ze een typisch “man-vrouw” probleem hebben, namelijk: zij heeft een probleem waar ze het over wil hebben, hij reageert praktisch en oplossingsgericht. En als we dan Sue haar uitspraak erbij pakken, klinkt dat als een erkenning van de positie van die vrouw. Maar volgens mij gaat dit verder dan dat.

Wij mensen hebben behoefte aan een emotionele verbinding met onze dierbaren. Niet met de buurman uit de straat, maar juist met de mensen die ons naast staan. Als je je kwetsbaar opstelt en je emoties toont, wil je graag dat je dierbare op dat emotionele deel reageert. En niet zakelijk en intellectueel reageert op je probleem. Vergelijk het met een kind, die huilt om een verloren knuffel. Je kunt dan een hele redenering houden dat het maar een knuffel is, dat “we morgen naar de winkel gaan voor een nieuwe”, maar we weten allemaal dat het kindje intens verdrietig is en vooral troost wil. Dikke kans dat je peuter nog naar je uitspreekt: ‘je begrijpt me niet’. Het kindje wil een emotionele respons.

Zo geldt dit ook voor partners. Vrouwen én mannen. “Als ik mijn diepste verdriet aan jou laat zien, wil ik dat je me laat voelen dat je er voor me bent,” is eigenlijk wat we ten diepste vragen. Alleen… de partner die dat verdriet ziet, kan zich soms zó machteloos voelen! En als we ons machteloos voelen, grijpen we vaak terug op de ons bekende strategieën. Gaat meneer als een ridder op zijn witte paard zitten om de oorzaak van haar verdriet te bestrijden… maar dan is ‘ie wél weg! En voelt zij dat dus als ‘geen reactie’. Want hij geeft hij voor haar gevoel geen echte respons op haar verdriet. Of gaat mevrouw telefoontjes plegen om het probleem op te lossen, of teksten bezigen als: “als je nou morgen dit-en-dit tegen je baas zegt, dan moet ‘ie wel luisteren”, terwijl haar vrouw alleen maar even wil horen dat het enorm stom is wat die baas heeft gezegd en dat het logisch is dat ze zo verdrietig is.

Kortom: bij emotionele nood willen we graag een reactie in hechtingstaal. Een gevoelsreactie, géén praktische oplossingen. Dat komt daarna wel, als we gekalmeerd zijn.

Een prachtig 2020 gewenst!

“Van je moeder moet je het hebben…”

… van je dochter kun je het krijgen”, de titel van het boek van Mayke Smit en Alice Altink. Ik heb dit boek in de kerstvakantie gelezen, en wil graag mijn leeservaringen met jullie delen. Het boek is geschreven door een moeder en een dochter, die samen op reis gaan om uit te zoeken hoe het kan dat een band die zo hecht is, ook zo kwetsbaar kan zijn. Welk effect de relatie met een moeder en dochter kan hebben in het verdere leven. Het boek geeft een intieme kijk in het leven van deze twee vrouwen, waarbij ze zichzelf en elkaar bevragen. Een paar inkijkjes:

Dochter Alice vraagt zich af wat het voor haar zo nodig maakt om de dankbaarheid van haar dochter te voelen en hoe zij dat met haar eigen moeder deed. Hoe ze de liefde, strijd en de dingen die haar moeder haar gaf of voor haar deed, aannam als vanzelfsprekend, maar het ergens lastig vindt dat haar dochter háár inspanningen niet ziet en daar dankbaar voor is. Een loyaliteitsconflict in een notendop: moet je dankbaar zijn voor de liefde van je ouders? Is het voldoende als je je dankbaarheid in daden teruggeeft?

Moeder Mayke ziet haar dochter worstelen met het gebrek aan grenzen dat ze haar gegeven heeft. En verwoordt haar eigen strijd als volgt: ‘ik kan op een bepaalde laag heel goed mijn grenzen aangeven, naar iedereen toe. ik doe geen dingen die ik echt niet wil. maar ik ga heel gemakkelijk onbewust met een ander mee als ik er niet een keihard nee op voel. pook niet een duidelijk ja. Dan voeg ik op als op de automatische piloot in. Misschien wel om de harmonie te bewaren. Het is een subtiele bijna ongrijpbare laag in mij. Ik ben helder waar ik een duidelijke grens voel. Dan ben ik ook stellig. Op dat andere grijze vlak helemaal niet.’ En dat kost haar veel energie. En blijkt ze stiekem te hebben overgedragen naar haar dochter.

Over ouders en stiefouders: moeder Mayke en dochter Alice hebben daar een mooi gesprek over, waar ze in mijn ogen duidelijk hebben kunnen verwoorden wat velen voelen, maar lastig kunnen zeggen. Alice zegt: “het gaat er gewoon om dat jouw man niet zo dicht bij mij staat als bij jou en dat is als het om je beide ouders samen gaat misschien wel anders (..)””Je ouders zijn er allebei als je ter wereld komt, maar een stiefouder komt later terwijl jij er las kind al bent en dan zijn er twee ordes die lijken te strijden. Die van de hiërarchie en die van de anciënniteit. Ouders staan in beide ordes boven de kinderen. Een stiefouder staat wel op dezelfde lijn als van een ouder als het gaat om hiërarchie, maar niet als het gaat om wie er eerder was. Het kind was er in dat verband eerder dan de stiefouder. Dat verandert nooit meer. Het is belangrijk om dat van allebei te erkennen.” Moeder Mayke verwoordt daarop dat het voor haar heel belangrijk is dat haar dochter erkent dat haar stiefvader, Maykes man, ook goed is voor haar. En dat ze beseft dat stiefouders heel belangrijk zijn of kunnen zijn.
Het systemische werk, waar zowel moeder als dochter in werkzaam zijn, geeft hen – en mij – “handvatten en woorden (..) om alle lijnen in (onze) familie te kunnen ontrafelen. Die grote kluwen van generaties en relaties dwars door en over elkaar heen. Om te begrijpen wie welke plek heeft. Dat doet niets af aan de waarde van wie er daarna komt of komen.”

Het boek is geschreven in een soort dagboekvorm. Soms is het wat langdradig, en wat lastig te vatten wat er precies omgaat in de dames, bij tijd en wijle pijnlijk intiem, maar er staan ook pareltjes van teksten aan die aan het denken kunnen zetten. Voor dochters en moeders kan het een boek zijn van toegevoegde waarde, vooral om het gesprek op gang te brengen. En als dat met je eigen dochter of moeder niet (meer) kan, kan het helpen om te lezen hoe andere moeders en dochters dit hebben ervaren.

Overstappen?

Het is december, de tijd van gezelligheid, feestelijkheid, borrels, maar ook de tijd waarin de verzekeraars je om de oren “slaan” met hun spotjes om vooral naar hén over te stappen.
Een kleine tip daarin: mocht je gebruik willen maken van individuele therapie of relatietherapie, kijk goed of dit vergoed wordt! Want er blijkt meer mogelijk dan in eerste instantie lijkt!
De hulp van Sutura wordt vergoed onder de noemer ‘psychosociale zorg’. Ik heb geen contracten met zorgverzekeraars, maar ben wel aangesloten bij de LVPW en RBCZ. Lidmaatschap van één van deze twee verenigingen wordt vaak geëist door zorgverzekeraars, om tot vergoeding over te gaan. Dit betreft veelal de individuele hulp, maar ook steeds vaker de partnerrelatiegesprekken. En dat vind ik GOED nieuws!

De LVPW heeft het e.e.a. op een rijtje gezet voor wat betreft de vergoedingen. Raadpleeg deze site vooral, als je tóch overweegt over te stappen! Klik hier: https://www.lvpw.nl/voor-clienten/zorgverzekeraars

Paarse vrijdag

Vorig jaar heb ik deze blog geplaatst – a.s. vrijdag is het weer zover: paarse vrijdag! Daarom opnieuw even aandacht voor deze dag.

A.s. vrijdag is het Paarse Vrijdag. De dag dat scholieren en studenten hun solidariteit met hun LHBTI-medeklasgenoot kunnen laten zien door paarse kleding te dragen.
Paars is in de kerkelijke liturgie ook de kleur van de hoop.

Het vervult mij ook met hoop: hoop voor de scholieren die zichtbaar merken dat ze zichzelf mogen zijn zonder afgewezen te worden door hun – in het paars geklede – leeftijdgenoten.

Anderzijds maakt het me ook verdrietig. Hoe ver we inmiddels als maatschappij zijn qua homo-emancipatie, het is nog steeds voor veel jongeren niet vanzelfsprekend zich uit te spreken voor hun eigenheid, voor wie ze echt zijn. Niet jezelf durven en kunnen zijn als je onder vrienden bent, heeft grote gevolgen voor je gevoel van veiligheid en vertrouwen in de medemens.

Iedereen heeft de behoefte om zichzelf te kunnen zijn, in verbinding met de ander. Laat de ruimte die jij biedt, niet afhankelijk zijn van de kleur die je draagt, maar van de boodschap die je uitdraagt!

En… als je paars draagt vrijdag… neem je dan een beetje extra tijd voor die vriend, vriendin die misschien daardoor de moed verzamelt om eens een goed gesprek met je aan te gaan?